Cyfrowe starodruki /POK

Każdy, kto marzył o możliwości przeglądnięcia i przeczytania starych dokumentów oraz ksiąg, które do tej pory były w Bibliotece Jagiellońskiej ochronione niczym skarb, będzie miał nareszcie ku temu okazję. Już wkrótce dzięki nowatorskiemu projektowi, który realizuje biblioteka, będziemy mogli dokładnie oglądnąć te znamienite zabytki polskiego piśmiennictwa. Do tej pory mogli to robić tylko „wtajemniczeni”.

W Krakowie powstała bowiem tzw. "Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa", w której skład wejdą unikalne starodruki i dokumenty, a nawet zbiory czasopism z minionych epok. Całość cennych zbiorów „Jagiellonki” będzie teraz dostępna w formie cyfrowej.

Wszystko zaczęło się na początku 2010 roku, kiedy to Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski zadecydował o przyznaniu Uniwersytetowi Jagiellońskiemu ponad 5 mln. zł. na projekt "Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa". Dzięki temu powstała dzisiaj sieć wirtualnych czytelni, w których sukcesywnie pojawiają się kolejne zabytkowe reprodukcje cyfrowe ksiąg i niebywale ważnych dla historii naszego kraju dokumentów państwowych z minionych epok. Dotyczyć to będzie również niezwykle cennych zbiorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Teraz już każdy w dostępie online będzie mógł korzystać z tych zabytków. Do tej pory starodruki i zabytkowe dokumenty mogli przeglądać tylko pracownicy naukowi i to po wnikliwej analizie przez Bibliotekę Jagiellońską. Teraz zniknie również problem kradzieży zabytkowych ksiąg, z którym biblioteka borykała się kilka lat temu. Aby zapobiec kradzieżom utworzono wtedy kolejne zabezpieczenia i obostrzenia, które sprawiły, że starodruki w bibliotece Jagiellońskiej stały się niemalże niedostępne dla osób z zewnątrz.

Projekt "Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa" będzie niezwykle ważny także dla Uniwersytetu Jagiellońskiego, który również posiada bardzo cenne zbiory. Niestety są one zniszczone, a uczelnia nie posiada takich środków finansowych na ich konserwację jak Biblioteka Jagiellońska. Są to przede wszystkim czasopisma z XIX i początku XX wieku, których papier zagrożony jest rozpadem i każdy dzień przybliża te zabytki do całkowitego zniszczenia. Dlatego zostaną one wkrótce zdigitalizowane, tak aby mogły nadal być świadectwem naszej narodowej kultury. Projekt umożliwi zatem korzystanie w sieci Internet z unikalnego zasobu czasopism wnajnowocześniejszy sposób. Pracownicy Biblioteki Jagiellońskiej zamierzają do końca roku 2012 przenieść na platformę cyfrową takie czasopisma jak: "Dziennik Polski", "Gazetę Lwowską", "Gazetę Narodową", "Głos Narodu", "Nową Reformę", "Nowości Ilustrowane", "Słowo Polskie", "Sprawozdania Stenograficzne Sejmu Galicyjskiego" oraz 215 tytułów jedynych w Polsce egzemplarzy czasopism.

Poza tym projekt obejmie zdykitalizowanie zbiorów należących do kolekcji zbiorów specjalnych z Oddziału Rękopisów, Starych Druków, Zbiorów Muzycznych, Graficznych i Kartograficznych oraz Wydawnictw Rzadkich. Łącznie projektem w pierwszym etapie zostanie objęta imponująca ilość 1222 tomów czasopism i 1644 książek oraz jednostek ze zbiorów specjalnych biblioteki.

W projekcie "Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa" zostanie zastosowana najnowocześniejsza technologia. Między innymi tzw. OCR-owanie tekstu. Pełna nazwa tego sposobu skanowania tekstu to Optical Character Recognition i oznacza ona to tyle, że podczas skanowania następuje automatyczne OCR-owanie tekstu starodruków poprzez oddzielenie warstwy tekstu od tła. Program analizuje i rozpoznaje znaki pisane lub drukowane aby móc je przekonwertować do formy cyfrowej, którą będzie w stanie przetworzyć komputer. Zbiory znajdujące się w "Jagiellońskiej Bibliotece Cyfrowej" będą dostępne w formatach html, doc czy PDF, dzięki czemu każdy przeglądający zbiory będzie miał możliwość przeszukiwania ich według własnych kryteriów wyszukiwawczych (tzw. przeszukiwanie automatyczne ze wskazaniem wszystkich wystąpień zadanego ciągu znaków). Wielkim udogodnieniem dla czytającego zdigitalizowane starodruki będzie również możliwość wyłączenia warstwy tła, dzięki czemu poprawi się kontrast tekstu. Ten sposób ułatwi czytanie starych ksiąg osobom niedowidzącym

Projekt "Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa obejmuje również, poza zdygitalizowaniem cennych zbiorów polskiego piśmiennictwa, wykonanie kopii w postaci dokumentów elektronicznych i kopii mikrofilmowych, które będą zabezpieczeniem starodruków i unikalnych dokumentów przed ich ewentualnym zniszczeniem .

Biblioteka Jagiellońska to najstarsza i najbardziej znana polska książnica. Jej początki sięgają XIV wieku. Założył ją król Kazimierz Wielki i jest ona ściśle związana z Uniwersytetem Jagiellońskim Może poszczycić się posiadaniem w swoich zbiorach najznamienitszych dzieł polskiego i europejskiego piśmiennictwa, unikalnych rękopisów, między innym: Długosza, Kopernika czy Mickiewicza. Posiada ona także zapisy nut, których dokonał Chopin czy Paderewski. Dzięki projektowi "Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa teraz już każdy będzie miał możliwość obejrzenia dzieł tych znamienitych twórców.

Powrót na stronę główną »